ViDA: btw in het digitale tijdperk
De Europese Unie heeft in maart 2025 het ViDA-pakket aangenomen. Dit verandert fundamenteel hoe bedrijven factureren, btw rapporteren en omgaan met platforms. Voor Nederlandse ondernemers heeft dit directe gevolgen.
Wat is ViDA?
ViDA staat voor VAT in the Digital Age, oftewel btw in het digitale tijdperk. Het is een pakket EU-regels dat op 11 maart 2025 unaniem is aangenomen door alle 27 lidstaten. Het doel: het Europese btw-systeem moderniseren, fraude bestrijden en administratieve lasten verminderen.
De aanleiding is tweeledig. De huidige manier van btw-rapportage in de EU is verouderd en niet actueel genoeg om fraude effectief te bestrijden. Daarnaast zijn er grote verschillen tussen lidstaten in hoe digitale rapportage is geregeld, wat voor extra administratieve lasten zorgt bij grensoverschrijdende handel.
De drie pijlers van ViDA
1. E-facturatie en digitale rapportage
Vanaf 1 juli 2030 moeten alle ondernemers in de EU hun grensoverschrijdende B2B-handel per transactie digitaal rapporteren aan de belastingdienst. Dat betekent: verplichte elektronische facturen die voldoen aan een Europese norm, verstuurd binnen 10 dagen na de prestatie. De rapportage verschuift van eens per kwartaal naar per factuur, vrijwel in real time.
Lidstaten mogen deze verplichting ook opleggen voor nationale transacties. Het Nederlandse kabinet onderzoekt op dit moment of dat ook voor binnenlandse B2B-handel gaat gelden.
2. Platformeconomie
Vanaf 30 juni 2028 worden digitale platforms die kortlopende accommodatieverhuur of personenvervoer faciliteren (denk aan Airbnb, Booking.com, Uber) zelf verantwoordelijk voor de btw-afdracht. Het platform wordt dan aangemerkt als de dienstverlener en moet de btw voldoen, tenzij de feitelijke verhuurder of chauffeur aangeeft dit zelf te doen. Lidstaten mogen de toepassing uitstellen tot uiterlijk 1 januari 2030.
3. Minder btw-registraties in de EU
De One Stop Shop (OSS) regeling wordt flink uitgebreid. Bedrijven die in meerdere EU-landen actief zijn, hoeven zich straks niet meer overal apart te registreren voor btw. De verleggingsregeling wordt verruimd en de bestaande call-off stockregeling wordt afgeschaft en vervangen door een overbrengingsregeling binnen de OSS.
Tijdlijn: wanneer verandert wat?
ViDA aangenomen door de EU
Alle 27 lidstaten hebben het ViDA-pakket unaniem aanvaard tijdens de Ecofin-raad. Op 25 maart 2025 gepubliceerd in het Publicatieblad van de EU.
Lidstaten mogen e-facturatie nationaal verplichten
Twintig dagen na publicatie mogen EU-landen e-facturatie ook voor binnenlandse B2B-transacties verplicht stellen. België doet dit al per 2026.
OSS uitgebreid voor energie
Leveringen van elektriciteit en gas kunnen vanaf dan via de One Stop Shop worden afgehandeld.
Nieuwe btw-regels platformeconomie
Platforms voor accommodatieverhuur en personenvervoer worden verantwoordelijk voor btw-afdracht. Lidstaten mogen dit uitstellen tot uiterlijk 1 januari 2030.
Verplichte e-facturatie voor grensoverschrijdende B2B
Alle bedrijven in de EU moeten elektronische facturen gebruiken voor grensoverschrijdende B2B-handel. Rapportage aan de belastingdienst moet per factuur, binnen 10 dagen.
Harmonisatie ook voor nationale transacties
De Europese norm voor e-facturatie wordt ook verplicht voor binnenlandse transacties in alle lidstaten.
Wat betekent ViDA voor Nederland?
De Nederlandse overheid is al begonnen met de voorbereiding. In een Kamerbrief van juni 2025 heeft staatssecretaris Van Oostenbruggen de Tweede Kamer geïnformeerd over de aanpak. Het implementatieproces is opgedeeld in vier fasen: beleidsonderzoek, wetgeving, technische uitwerking en invoering.
Beleidskeuzes die Nederland nog moet maken
- Wordt e-facturatie ook verplicht voor binnenlandse B2B-handel?
- Gaat de digitale rapportageverplichting ook gelden voor nationale transacties?
- Welke technische infrastructuur wordt gekozen voor zowel e-facturatie als rapportage aan de Belastingdienst?
Deze keuzes worden gemaakt met input uit consultatie van ondernemers en dienstverleners. Het kabinet streeft ernaar de wetgeving minimaal twee jaar voor inwerkingtreding in te dienen bij de Tweede Kamer.
De overheid benadrukt dat e-facturatie niet alleen een verplichting is, maar ook kansen biedt. Het kan administratieve processen vereenvoudigen, de digitale economie versterken en bijdragen aan betere fraudebestrijding. Bij de implementatie wordt specifiek gelet op de gevolgen voor kleinere ondernemers.
Peppol en ViDA: hoe hangen ze samen?
ViDA schrijft de regels
ViDA bepaalt dát bedrijven e-facturen moeten gebruiken die voldoen aan de Europese norm EN 16931, en dát ze transactiedata digitaal moeten rapporteren aan de belastingdienst.
Peppol levert de infrastructuur
Peppol is het netwerk waarover e-facturen worden uitgewisseld. Het ondersteunt de EN 16931-norm al volledig via NLCIUS (de Nederlandse specificatie). Voor de B2G-markt in Nederland is Peppol al de standaard.
Wie nu al via Peppol factureert, heeft straks minder werk om aan de ViDA-verplichtingen te voldoen. De technische basis is er al. Welke rol Peppol precies krijgt bij de digitale rapportage aan de Belastingdienst wordt nog onderzocht.
Wat doen andere EU-landen?
Meerdere EU-landen wachten niet op 2030 en voeren e-facturatie al eerder in:
B2B e-facturatie verplicht per 1 januari 2026
Verplichte ontvangst e-facturen per 1 januari 2025, verzending gefaseerd
Gefaseerde invoering B2B e-facturatie vanaf september 2026
Verplicht e-factuurregister (KSeF) ingevoerd
Voorloper: B2B e-facturatie al verplicht sinds 2019
Nu al voorbereiden op ViDA?
Je hoeft nog niet te voldoen aan de nieuwe regels, maar je kunt je wel alvast oriënteren. Controleer of je boekhoudsoftware Peppol ondersteunt en bekijk welke providers bij jouw situatie passen.
Veelgestelde vragen over ViDA
Wat is ViDA precies?
ViDA staat voor VAT in the Digital Age, oftewel btw in het digitale tijdperk. Het is een omvangrijk EU-pakket dat het btw-systeem moderniseert. Het bevat regels over verplichte e-facturatie, digitale rapportage aan belastingdiensten en nieuwe btw-regels voor platforms zoals Airbnb en Uber. Het pakket is op 11 maart 2025 unaniem aangenomen door alle 27 EU-lidstaten.
Wanneer gaat ViDA in?
De verplichte e-facturatie voor grensoverschrijdende B2B-handel gaat in op 1 juli 2030. De nieuwe btw-regels voor platforms gaan in op 30 juni 2028, met mogelijkheid tot uitstel naar 1 januari 2030. De uitbreiding van de OSS voor energie gaat al in per 1 januari 2027. Per 1 januari 2035 worden de regels ook verplicht voor binnenlandse transacties.
Geldt ViDA ook voor nationale facturen in Nederland?
Dat is nog niet besloten. De EU verplicht e-facturatie voorlopig alleen voor grensoverschrijdende B2B-handel. Maar lidstaten mogen het ook verplicht stellen voor nationale transacties. Het Nederlandse kabinet onderzoekt dit op dit moment en neemt daar later een besluit over, met input uit consultatie van ondernemers en dienstverleners.
Moet ik als MKB-ondernemer nu al iets doen?
Je hoeft nu nog niet te voldoen aan ViDA-regels. Maar het is verstandig om je voor te bereiden. Controleer of je boekhoudsoftware e-facturatie ondersteunt, oriënteer je op Peppol, en houd de ontwikkelingen bij. Bedrijven die nu beginnen hebben straks een voorsprong en voorkomen last-minute gedoe.
Wat heeft Peppol met ViDA te maken?
Peppol is het netwerk waarover e-facturen worden uitgewisseld. ViDA schrijft voor dat e-facturen moeten voldoen aan de Europese norm (EN 16931). Peppol ondersteunt deze norm al volledig. Voor de overheidsmarkt in Nederland is Peppol al de standaard. Het is de verwachting dat Peppol ook voor de B2B-markt een centrale rol gaat spelen. Lees meer over Peppol.
Bronnen
- Kamerbrief over de implementatie van de Richtlijn Btw in het digitale tijdperk, 26 juni 2025 (Staatssecretaris Van Oostenbruggen, Ministerie van Financiën)
- Meijburg & Co: "EU-voorstel VAT in the Digital Age definitief aangenomen" (2025)
- Richtlijn (EU) 2025/516 van de Raad van 11 maart 2025, gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie